Αρχική » Ιστορία του χωριού

Ιστορία του χωριού

Η περιοχή στην οποία βρίσκεται το Λιβάδι παρουσιάζει μεγάλο ιστορικό ενδιαφέρον, καθώς εντοπίστηκαν πολλοί και σημαντικοί αρχαιολογικοί χώροι που αποδεικνύουν την ανθρώπινη παρουσία στο πέρασμα των αιώνων.

Συγκεκριμένα, νοτιοδυτικά του σημερινού χωριού, στη θέση «Τούμπα Λιβασίου» ή «Σούγλα» έχουν καταγραφεί τα θεμέλια ενός οικισμού της εποχής του σιδήρου (1100 π.Χ.). Επίσης, ένας αξιόλογος αρχαίος οικισμός των αρχαϊκών και κλασσικών χρόνων καθώς και εργαστήρια μεταλλοτεχνίας της ίδιας χρονικής περιόδου, υπάρχουν στη θέση «Λιβάδια» ‘η «Καμίνι», που βρίσκεται σε απόσταση δύο χιλιομέτρων από το χωριό. Άλλοι οικισμοί της κλασσικής περιόδου ανακαλύφθηκαν στην ευρύτερη περιοχή του χωριού και συγκεκριμένα στις θέσεις «Μάρμαρο» και «Μνήμα» στα βόρεια και στη θέση «Χειμαδιό» στα νότια. Επίσης στην περιοχή, στη θέση που σήμερα βρίσκεται ο οικισμός του Αγίου Χαραλάμπους, υπήρχε αξιόλογος βυζαντινός οικισμός της μέσης βυζαντινής περιόδου.

Το Λιβάδι ως οικισμός δεν είναι γνωστό πότε ακριβώς ιδρύθηκε. Μία από τις πρώτες αναφορές γίνεται για αυτόν στο ιδρυτικό έγγραφο της ιεράς μονής της Αγίας Αναστασίας της Φαρμακολύτριας, το 888μ.Χ.

Επίσης, από αναφορές των αρχείων της ιεράς μητρόπολης Ιερισσού Αγίου Όρους και Αρδαμερίου είναι γνωστό ότι το Λιβάδι το δέκατο περίπου αιώνα μετά Χριστόν, στη μέση Βυζαντινή περίοδο, διέθετε ισχυρή ενορία, του Αγίου Αθανασίου. Στα χρόνια της φραγκοκρατίας προστέθηκε και άλλος ένας οικισμός που βρισκόταν ανάμεσα στο Λιβάδι και τα Βασιλικά.

Την εποχή της Τουρκοκρατίας και ειδικότερα μετά την κατάληψη της Θεσσαλονίκης από τους Τούρκους, το 1463, το Λιβάδι γνώρισε οικονομική ανάπτυξη και αύξηση του πληθυσμού του, που κορυφώθηκε την εποχή της απελευθέρωσης.

Εκείνη την περίοδο, ο οικισμός ανήκε στην επαρχία (ναχιγιέ) Παζαργκιάχ (Παζαριά) που είχε ως κέντρο την «Παζαρούδα», τη σημερινή Απολλωνία. Προς τα τέλη του 15ου αιώνα το Λιβάδι άνηκε στην εκκλησιαστική περιοχή (βακούφι) του Ισκάχ Πασά. Ο Ισκάχ Πασά για να συντηρεί το Αλατζά Ιμαρέτ και διάφορα άλλα φιλανθρωπικά ιδρύματα που είχε χτίσει στη Θεσσαλονίκη, «αφιέρωσε» το 1487 διάφορα χωριά και γεωργικές περιοχές, ανάμεσα στις οποίες και το Λιβάδι.

Στην επανάσταση του 1821 το Λιβάδι είχε ενεργό ρόλο. Πολλοί σπουδαίοι αγωνιστές, όπως ο Θεοδόσιος και ο Άγγελος Στεργίου, ο Δημήτριος Στάμου και ο Νικόλαος Σπύρου κατάγονταν από εκεί και πήραν μέρος σε μεγάλες μάχες. Αρχικά πολέμησαν στο πλευρό του Εμμανουήλ Παππά στο Εγρί Μπουτζιάκ (Νέα Απολλωνία) εναντίον του Γουσούφ Πασά, στη συνέχεια στην εξέγερση της Κασσάνδρας και τέλος στα νησιά των Βόρειων Κυκλάδων, στη Στερεά Ελλάδα και την Πελοπόννησο, εναντίον του Ομέρ Βρυώνη, του Δράμαλη και του Ιμπραήμ Πασά.

Το Λιβάδι κάηκε και καταστράφηκε ολοσχερώς από τους Τούρκους μετά την ηρωική μάχη του Καπετάν Χάψα και των αγωνιστών του που έγινε τον Ιούνιο του 1821 στους πρόποδες του Βούζιαρη.

Το Λιβάδι διαδραμάτισε σπουδαίο ρόλο και στο Μακεδονικό Αγώνα. Από εκεί κατάγονται οι Μακεδονομάχοι καπετάν Νικόλας Μαυραντζάς και Ανδρέας Βενετόπουλος που πήραν μέρος στη μάχη κατά των τούρκων στη θέση «Καμμένη» το 1905. Στην τοποθεσία που βρίσκεται ανάμεσα στο ¨Καλογερικο΄» και στον Ομβριανό, διεξήχθη σφοδρή μάχη ανάμεσα στο αντάρτικο σώμα του Ι Νταφώτη και τον τουρκικό στρατό, μετά από προδοσία των Βούλγαρων. Η μάχη έφερε μεγάλο πλήγμα στο ηθικό των Βουλγάρων που ήταν πολύ ισχυροί στην περιοχή του Λαγκαδά και είχαν σχέδια να επεκτείνουν την επιρροή τους μέχρι την κοιλάδα του Ανθεμούντα, ενώ αντίθετα αναπτέρωσε το ηθικό και ενίσχυσε το φρόνημα των Ελλήνων της περιοχής.

Στο διάστημα του μεσοπολέμου (1930-1940) οι κάτοικοι του Λιβαδίου μετοίκησαν σε πεδινές περιοχές κοντά στη λίμνη Κορώνεια και δημιούργησαν δύο νέους οικισμούς, τη Σαρακήνα και τον Άγιο Χαράλαμπο.

Στην κατοχή το χωριό ανέπτυξε ισχυρή αντιστασιακή δράση και αποτέλεσε έδρα του 2ου τάγματος του 31ου συντάγματος της 11ης μεραρχίας του ΕΛΑΣ, με διοικητή τον καπετάν Κίτσο.

Μετά το τέλος της Κατοχής και την περίοδο του εμφυλίου πολέμου, η περιοχή έπεσε σε παρακμή, αλλά σιγά-σιγά λόγω των πολλών δυνατοτήτων που προσφέρει για δραστηριότητες και ξεκούραση στη φύση ανάκαμψε και άρχισε πάλι να ευημερεί.